Depresyon Testi | 5 Farklı Testi Çöz

Bu yazımızda Beck Depresyon Testi, Burns Depresyon Testi ve diğer önemli testleri tartışacağız. Majör depresyon tedavisi, depresyon nedir, depresyon tedavisi ne kadar sürer, depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlar, depresyon ilaçları, sorularının cevaplarını daha önce bulmuştuk.

Majör depresyon belirtileri, ağır depresyon belirtileri, psikotik depresyon belirtileri yazılarına ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz. Yazıda ayrıca depresyonun fiziksel belirtileri ayrıntılı olarak ele alınıyor.

Eğer ağır depresyon testi çözmek için sabrınız varsa yazıyı okumanız testin sonucunu anlamak için size yardımcı olacaktır. Ancak sabrınız yoksa resme tıklayabilirsiniz. Stres ve depresyon testi bilgileri için psikolojik testler sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. 

Depresyon kronik hastalık olduğu için kronik depresyon testi adıyla arama yapmanızı da önermem. Zira tüm depresyon testleri aslında kronik depresyon ölçeğidir.

Bu yazıda anlattığım testler, depresyonun her türü için geçerlidir. Tüm testler uzmanlar tarafından kullanılan klinik depresyon testi niteliğindedir. Ayrı olarak psikotik depresyon testi tarzındaki arayışlar boşuna. Çünkü böyle bilimsel testler henüz geliştirilmemiştir. Bu yazıdaki testleri depresyon belirtileri ölçeği olarak adlandırabilirsiniz. Testler depresyon belirtilerini ölçüyor!

Bipolar depresyon testi için şu bağlantıyı kullanın : Manik depresyon ölçeği için TIKLA.

Gizli depresyon testi vemaskeli depresyon testi için : Perdeli Depresyon

Hamilelikte depresyon testi bu sayfada ayrı olarak anlatılmamıştır. Doğum sonrası oluşan depresyon ölçeği için : Edinburg Testi

resimli psikolojik test çöz

MAJÖR DEPRESYON TESTİ

Bu yazıda bahsi geçen ve Depresyon Testi olarak adlandırılan tüm ölçekler bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Yalnızca halen birçok uzman tarafından kullanılan testler burada yer alıyor. Depresyon Testi denilince, uydurma testler yerine akla bu bilimsel testler gelmeli.

MAJÖR DEPRESYON TESTİ NEDİR? 

Genel olarak bir psikolojik test, standart koşullarda yapılan gözlem veya görüşme anlamını taşır. Psikolojik test bireylerin yetenekleri, becerileri, edinimleri (performansları), güdüleri, tutumları, savunmaları vb. hakkında bilgi verecek soruların sorulmasına ortam ve olanak sağlayan sistemli bir yaklaşımdır. (Kaynak 1-2)

Depresyon ölçekleri denilince akla ilk gelen tabii ki Beck Depresyon Testi oluyor. Beck Depresyon ölçeğini iyi anlayabilmek için gelin önce Aaron T. Beck kimdir ona bakalım. Devamında Beck’in depresyon testini inceleyeceğiz ve Beck Depresyon Testi’nden başka hangi depresyon ölçekleri var onlara bakacağız.

Bir depresyon ölçeği, majör depresyon hastalarında görülen belirtileri ölçmek için geliştirilir. Kişinin uyku durumu, hayata karşı düşünceleri, umutsuzluğu, yeme-içme durumu, kilo durumu, cinselliğe ilgisi gibi konular ölçülür. İdeal bir depresyon ölçeği bu semptomların hepsini içermelidir. Uygulama zorluğundan dolayı bazı depresyon envanteri formları bu belirtilerden bazılarını içermeyebiliyor.

MAJÖR DEPRESYON TESTİ KİMLER İÇİNDİR?

Depresyon ölçeği, hastanın doldurması gereken testler ve uzman tarafından doldurulan testler olarak iki kısma ayrılabilir. Hastada doldursa, uzman hastaya sorular sorarak kendisi de doldursa, depresyon ölçekleri ‘uzmanlara’ bilgi sağlamak içindir.

Buradaki depresyon testi formları, sadece sizin genel bir bilgi sahibi olmanız içindir. Sizlere tanı koymaz, sizi tedavi etmek gibi bir amaçları yoktur. Lakin, kendinizdeki belirtileri hissediyor ve depresyon testi ile bunu pekiştirdiyseniz bir uzmana danışmanız için yardımcı olabilir.

1- BECK DEPRESYON TESTİ NEDİR?

Aaron, psikiyatri alanında birçok önemli eser vermiştir. Depresyon ölçekleri bunlardan sadece birisidir. Depresyon ölçeğinde, kişinin günlük hayatındaki düşünceleri ölçülür. Farklı alanlara yönelik olan bu düşünceler ölçülerek bir toplam puan elde edilir.

Puanınız sonucunda düşünceleriniz hakkında genel bir bilgi elde edilir. Elbette bu testin sonucu bir kural değildir. Beck Depresyon Testi, daha çok uzmanlar içindir. Danışmana yapılan başvurular sonucunda danışana bu test çözdürülür ve danışan hakkında temel bilgiler elde edilir.

Depresyon Testi, sizin depresyonda olup olmadığınızı net olarak söylemez. Depresyon ağır bir tablo olduğu için bu testi çözerek kendi kendinize depresyon tanısı koymanız doğru değildir.

BECK DEPRESYON TESTİ DEĞERLENDİRMESİ

Beck Depresyon Ölçeği değerlendirirken, ölçekten aldığınız puan hesaplanır. Bu puanlamaya göre; minimal depresyon, hafif-orta-şiddetli depresyon olmak üzere bir sonuç çıkarılır :

SONUÇDEĞERLENDİRME
1-9Minimal Depresyon
10-16Hafif Depresyon
17-29Orta Derece Depresyon
>29Ağır Depresyon
 
AaRON T. BECK

Beck, 1921 yılında Amerika’da doğmuş, psikiyatri ihtisasını orada yapmış. Halen yaşıyor koca yürekli amcamız! Kendisi, belki de günümüzün en bilindik psikiyatrıdır. Geliştirdiği bilişsel terapi, depresyon tanı ve tedavisinde halen kullanılıyor. Bilişsel terapinin ortaya çıkması ise çok garip!

Amcamız, uzmanlığının ilk yıllarında depresyonu açıklamak için Freud’dan etkilenmiş. Freud’un ‘içe dönük öfke’ teorisiyle depresyonu açıklamış. Bu çalışmaları sonucunda çevresi tarafından dışlanmış. 

Peki, Freud’un ‘içe dönük öfke’ teorisi nedir? Öfkenin bir sürü türü vardır ancak ben burada hepsinden bahsetmeyeceğim. Bahsetmek istediğim iki tip öfke türü var. Bunlardan birincisi pasif agresif öfke, diğeri ise kendine yöneltilmiş öfke.

  • PASİF AGRESİF ÖFKE : Pasif-agresif öfkeli bir kişi nasıl duygular içindedir? Eğer bir pasif agresif kişiyle karşı karşıyaysanız, onu hiçte öfkeli görmezsiniz. Bu kişiler çok öfkeli olsalar dahi öfkesiz görünürler. Öfkeleri eyleme dönüşmez. Örneğin, gitmek istemediği bir yere çağrıldığında gider! Gider ve orada insanları kırar, üzer. Bu kişiler kırıcı ve kırılgandırlar.
  • KENDİNE YÖNELTİLMİŞ ÖFKE : Freud’un içe dönük öfke teorisinde bahsedilen öfke şeklidir. Birey, hayatındaki tüm olumsuzluklar için kendisini sorumlu tutar. Kötü bir olay mı yaşandı ? Kesinlikle onun suçudur. Bu düşünceler ilerler ve kişi en sonunda depresyona girer.
PSİKOANALİTİK YAKLAŞIM / ÖZ’E DUYULAN NEFRET

Psikoanalitik yaklaşıma göre depresyonun temelinde nesne kaybı vardır. Bir nesneye aşırı sevgi beslenir ve daha sonrasında bu nesne kaybedilir. Bunun sonucunda kişi oral dönem saplantıları geliştirir. Oral dönemde alamadığımız sevgiyi dışarıdan bekleriz. Bu bağımlılık derecesinde gerçekleşir. Dışarıdan sevgi görebilmek için çabalarız. Bunu bilinçli olarak yaparız. Ancak aynı zamanda bir de bilinç dışımız vardır. Bilinç dışında ise sevgiyle çelişen bir duygu besleriz : Nefret.

Aradığımız şey artık çok belli. Sevgi istiyoruz, daha fazlasını değil. Sevilmek depresyonda olan kişiler için oral dönemdeki gibi bir ihtiyaç gibidir. Peki istediğimiz sevgiyi alamadığımız da ne oluyor? Nefret duyuyoruz. Nefret bilinç dışı olarak duyulur ve bunun farkına varmayız. Peki kime veya neye nefret duyuyoruz? Neyden nefret ediyoruz?

Ego sorunu işte tam da burada beliriyor. Tüm davranış ve duygularımızı toplumsal değerler ve ahlak üzerinden değerlendiren süper egomuz egomuza baskın geliyor. Egomuz yerinde değil! Egomuz yerinde olsa belki bize sevgi vermeyen kişilere veya nesnelere nefret duyacağız ancak duyamıyoruz. Hal böyle olunca bu nefreti kendimize duyuyoruz. Süper ego nefreti dışarı taşımamıza engel oluyor. ‘Yapamazsın’ diyor, ‘bu kötü bir şey’ diyor. 

Sonuç olarak nefretimiz, öfkemiz, içimize yönleniyor. Kendimize öfkeleniyoruz, sevilmeyen biri olduğumuz için kendimizden nefret ediyoruz. 

Sizce de Freud’un teorisi biraz yalın kalmıyor mu? Her şey bu kadar basit mi yani? İşte Beck amcamız burada devreye giriyor :

BİLİŞSEL TEORİ

Bilişsel teori, psikoterapinin en çok kabul gören teorilerindendir. Depreyona iyi gelen kitaplar adlı yazıda önerilen kitapların neredeyse hepsi bu teori çerçevesinde yazılmıştır. 

Beck, depresyonun ”bilişsel bozukluklar” adını verdiği bir takım düşünce hataları nedeniyle ortaya çıktığını ifade ediyor. Bahsedilen düşünce hataları, kişinin duygu durumunu aşağı çekiyor. Bu düşünce hatalarına bazı örnekler vermek gerekirse :

  • Zihin Okuma
  • Etiketleme
  • Ya Hep Ya Hiç
  • Kişiselleştirme

Bunlar gibi 6 tane daha düşünce hatası tanımlanmış. Gelin bunları birer örnek ile açıklayalım :

  • Zihin Okuma : Kesin benim hakkımda olumsuz şeyler düşünüyor.
  • Etiketleme : Bunu yapmamalıydım! Aptalın tekiyim.
  • Ya hep ya hiç : Eğer bu sınavı geçemezsem hayatım hep kötü geçecek.
  • Kişiselleştirme : Takımım benim yüzünden yenildi.

İnsan bunları sürekli düşünür de nasıl mutlu olabilir?

2- Burns Depresyon Testi

Burns depresyon testi, İyi Hissetmek adlı kitabın yazarı Dr. David Burns tarafından oluşturulmuştur. Daha ayrıntılı bilgi için testi ayrıntılı olarak anlattığım yazıya aşağıdaki resimden ulaşabilirsiniz :

burns depresyon testi
burns depresyon testi

3- ZUNG DEPRESYON TESTİ (Zung Depresyon Ölçeği Formu)

Zung Depresyon Testi
Zung Depresyon Ölçeği

Bu yazıyı hazırlarken bulmakta en güçlük çektiğim test! Zung Depresyon Testi gerçekten beni çok yordu. Yaklaşık 2 saatlik bir arayıştan sonra 2001 yılında yapılmış bir doktora tezinde bulabildim. Ayrıca test olarak işlemem de 1 saati geçti. Neyse ki artık arayanlar çok daha kolay bulabilecekler.

Zung Depresyon Ölçeği, 1965 yılında Dr. Zung tarafından oluşturulmuştur. Komplike bir testtir ve puanlaması da aynı şekilde biraz karışıktır. Olumlu ve olumsuz soru kalıplarından oluşur. Test, hastaya verilir ve hasta tarafından doldurulması istenir.

Zung Depresyon Testi, depresyonun duygulanım, bilişsel, davranışsal ve fizyolojik özelliklerini ölçmesine rağmen bazı depresyon türlerinde görülen iştah, uyku artışı, kilo alımı gibi semptomları ölçmez. Bu, Zung Testinin bir eksikliğidir. 

Elde edilen puana göre testi çözen kişi Normal, Hafif Depresif, Orta Derecede Depresfi ve Ağır Depresif olarak değerlendirilir.

ZUNG DEPRESYON TESTİ DEĞERLENDİRME SKALASI

SONUÇDEĞERLENDİRME
25-49Normal Aralıkta
50-59Hafif Depresif
60-69Orta Derecede Depresif
>70Ağır Depresif

(Zung Depresyon Testine ulaşmakta zorluk çekenler iletişim kurabilirler.)

4- Bordepta (Boratav Depresyon Testi)

Boratav Depresyon Testi
Boratav Depresyon Testi

Boratav Depresyon Testi, bir tarama testidir. Halk içinde depresyona meyilli olan kişileri veya depresyon hastalığı olan kişileri belirlemek için kullanılır. Sorulara Evet/Hayır olmak üzere iki şekilde cevap verilir. Çıkan sonuca göre bir değerlendirme yapılır. 

Boratav Depresyon Testi’nin bir başka özelliği, sınırın tam olarak belirlenmemiş olmasıdır. Genel olarak grup karşılaştırılmasında kullanılır. Bireylerin duygu durumlarını ölçmek için başarılı bir test aracıdır.

5- BECK UMUTSUZLUK TESTİ

depresyon tedavisi
depresyon tedavisi
Umutsuzluk Testi

Depresyon testi denilince aklıma gelen bir başka test, Umutsuzluk Testi. Depresyon testi ile depresyon tanısı konulmuş (doktor tarafından) bir hastayı değerlendirmek için çok güzel bir test. Bir insan eğer umutluysa depresyona kafa tutabilir! Zaten işin en önemli kısmı bu değil mi? 

Beck Umutsuzluk Ölçeği, tahmin edebileceğiniz gibi Aaron T. Beck tarafından geliştirilmiştir. 20 sorudan oluşan bu testte kişinin hayata bakış açısı ölçülür. Sorulan sorular kişinin geleceğe dair ne kadar umutlu olduğunu ölçer. 

Depresyon tanısında uzmanlara bir depresyon testi kadar bilgi vermese de, umutsuzluk ölçeği iyi bir araçtır. Hele ki Beck İntihar Ölçeği ile tamamlanırsa! Depresyon, dünyada ölümlerin azımsanmayacak bir kısmından sorumludur. Bu ölümler elbette kalp krizinden veya mutsuzluktan olmuyor. 

İntihar, çok geniş bir şekilde tartışılması gereken bir konu. Bu konuda araştırma yapmak üzere notumu bir kenara alıyorum. Ben hiç intihar etmeyi düşündüm mü? Merak edenler varsa özel olarak konuşabiliriz. 

BECK UMUTSUZLUK ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME SKALASI

SONUÇDEĞERLENDİRME
0-3Minimal
4-8Hafif Derecede Umutsuzluk
9-14Orta Derecede Umutsuzluk
>15İleri Derecede Umutsuzluk

6- GOLDBERG DEPRESYON TESTİ

Goldberg Depresyon Ölçeği
Goldberg Depresyon Ölçeği
Goldberg Depresyon Testi

Bulmakta Zung Depresyon Testi kadar zorlanmasam da formu hazırlamak biraz zor oldu. Türkçe kaynak bulamadığım için ingilizce kaynaklardan çevirmek zorunda kaldım.

Goldberg Depresyon Testi, ismini aldığı İvan Goldberg tarafından tasarlanmıştır. Goldberg ”İnternet Bağımlılığını” bir hastalık olarak niteleyen ilk klinik psikiyatrlardan birisidir. Goldberg depresyon ölçeği, depresyon belirtilerini ölçmek için hazırlanmış 18 sorudan oluşur. Bu 18 soruyu çözmeniz yaklaşık 2 dakikanızı alır.

18 soruyu geçtiğimiz haftayı göz önüne alarak değerlendirirsiniz. Bunların sonucunda size bir depresyon skoru verilir ve değerlendirilir. 

Goldberg Depresyon Testi ile ilgili açıklamalardan birisi dikkatimi çekti. Daha önce anlattığım ölçeklerin hiçbirinde ölçeklerin izlem için kullanılabileceği yazmıyordu. Goldberg’in testinde ise bu testi tekrarlayabileceğiniz ve gelişiminizi izleyebileceğiniz yazıyor. 

Bu ölçek, diğer tüm depresyon testi formları gibi depresyon tanısı koymak ya da profesyonel tanı yerini almak için tasarlanmamıştır. Depresyonda olduğunuzdan şüpheleniyorsanız, lütfen mümkün olan en kısa zamanda bir ruh sağlığı uzmanına danışın.

GOLDBERG DEPRESYON ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRMESİ

SONUÇDEĞERLENDİRME
0-9Normal
10-17Hafif Depresif Belirtiler
18-21Sınırda Depresyon
22-35Hafif-Orta Derecede Depresyon
36-53Orta-Ağır Depresyon
>54Çok Ağır Depresyon

HAMİLTON DEPRESYON TESTİ 

Hamilton Depresyon Ölçeği, depresyon belirtilerinin değerlendirilmesinde kullanılan bir diğer ölçektir. Beck Depresyon Testi ile karşılaştırılırsa, Hamilton Depresyon Testi çok daha ayrıntılı bir ölçek. Bununla birlikte Hamilton DepresyonTesti hastalar için değildir. Bir uzman tarafından hastalara sorular sorulur, test uzman tarafından doldurulur. 

Tüm bu sebeplerden dolayı PSİKOLOJİK TESTLER sayfasına bu testi eklemedim. Test, hem çok fazla tıbbi terim içeriyor, hem de değerlendirilmesi için bir yönerge var. Bu yönergede yazanları sadece bir uzman doğru yorumlayabilir. 

Hamilton Depresyon Ölçeğiyle ilgili daha fazla bilgi almak isteyen uzmanlar bu bağlantıyı kullanabilirler.

DİĞER DEPRESYON TESTİ FORMLARI

Yukarıda saydığım en bilindik testler haricinde testler de var. Ancak bunlar ya yukarıdakiler gibi kişinin bizzat kendisinin uygulayabileceği testler değil ya da pek işlevsel değil. Saydığım testlere ek olarak Beck İntihar Ölçeği’ni ekleyebilirdim ancak bu konuda şuan da kararsızım. İntihar konusunu işleyeceğim makaleye kadar kendime düşünme izni veriyorum.

Diğer depresyon testi formlarını şöyle sıralayabiliriz :

  • Geriatrik Depresyon Ölçekleri
  • Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Testi
  • Hastane Anksiyete ve Depresyon Testi
  • Çocuklar İçin Depresyon Testi
  • Montgomery-Asberg Depresyon Testi
  • Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği
  • Cornell Demansta Depresyon Ölçeği
Depresyon Testi / Neler Yaptım?

Bir doktorun hastasına ”git evde beck depresyon testi yap, haftada bir gün beck depresyon ölçeği çöz” demesi gerçekten biraz abes olurdu. Diyen bir uzmanla da karşılaşmadım. Kendi kararımla arada sırada bu testlerden çözüyordum. Çıkan puanı bir kenara not edip sayfayı kapatıyordum.

Niyetim depresyonda olduğumu kanıtlamak için depresyon testi çözmek değildi. Günden güne, haftadan haftaya ilerliyor muyum, daha mı iyi hissediyorum gibi sorularıma cevap aramaktı. Nihayetinde ne eski puanlara baktım ne de bana bir katkısı oldu.

Benim için o günler geri de kaldı. Burada, bu yazıyı ve diğer yazıları okuyanlara yardımcı olabiliyorsam bana bu yeterli. 

KAYNAKLAR

1- Türkiye’de Klinikte Kullanılan Depresyon Değerlendirme Ölçekleri ; Sibel KILINÇ, Fuat TORUN ; Dirim Tıp Gazetesi 2011; yıl; 86 sayı: 1 (39-47)

2- Cansever C. Klinik Psikolojisinde Değerlendirme Teknikleri. İstanbul Boğaziçi Üniversitesi İdari Bilimler Fakültesi Yayınları; 1982. s.10-17.

3-AARON T. BECK AND ARLENE WEISSMAN ; THE MEASUREMENT OF PESSIMISM: THE HOPELESSNESS SCALE ; Journal ol Consulting and Clinical Psychology 1974, Vol. 42, No. 6, 861-865

4- Zung Depresyon Ölçeğinin Lise ve Üniversite Öğrencileri İçin Geçerlik ve Güvenilirliği İle Faktör Yapısı; Başaran Genç Doğan, Prof. Dr. Nihal Ören (Tez Yöneticisi) ; ERZURUM 2001

5- Boratav Depresyon Tarama Ölçeği (Bordepta): Epidemiyolojik Çalışmalar ve Birinci Basamak Sağlık Hizmetinde Depresyonu Tanımaya Duyarlı Bir Ölçek ; Dr. Cumhur BORATAV ; Türk Psikiyatri Dergisi 2003; 14(3):172-183

6- DEPRESİF SEMPTOMATOLOJİNİN HIZLI ENVANTERİ’NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI ; DR. ARZU BİLGİN, TEZ DANIŞMANI: PROF. DR. BEYAZIT YEMEZ ; UZMANLIK TEZİ ; T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI ; İZMİR-2013

7- Zung, WW (1965) A self-rating depression scale. Arch Gen Psychiatry 12, 63-70.

8- https://www.gracepointwellness.org/poc/view_doc.php

9- Dr. Hüseyin GÜLEÇ, Dr. Kemal SAYAR, Dr. Evrim ÖZKORUMAK ; Depresyonda Bedensel Belirtiler ; Türk Psikiyatri Dergisi 2005; 16(2):90-96

9 thoughts on “Depresyon Testi | 5 Farklı Testi Çöz

  1. Muazzam bir bilgi, muazzam bir kaynak. Yazı çok güzel ancak benim tamamını okumaya fırsatım olmadığı ve kendimi depresyonda hissetmediğim için arama yaparak belli kelimeler ile yazıda kendimi bulmaya çalıştım. Bulamadığıma sevinmeli miyim? Üzerimden yeni attığım en yakın depresyon türü “içe dönük öfke” tam olarak olmasa da yakın zamana kadar başarısız olmaktan korkarak bir şeyler yapamaz haldeydim. Buna neden olan ise Askerlik sürecinin zor geçmesiydi, bilgisayar oyunlarında ve filmlerde gördüğüm çatışma ortamını görmek ve 2 şehit vermek kolay unutulmayacak bir durum.

  2. Malesef depresyon günümüzün en belalı hastalıklarından biri. Çok yaygın. Baş etmeyi bilirseniz de kronik değilse bence çok kolay halledilebilen bir rahatsızlık, yapmanız gereken sadece bunun gibi faydalı makaleleri okuyup bilgilenmek.

    Elinize sağlık.

  3. Hocam çok teşekkür ederim kendi adımı. Hem bilgilendiren hem de farkındalık için çalışıyorsunuz. İnternette bazı sitelerde saçma yazılar ve anketler gibi değil yaptığınız. Tüm dünyada geçerli tıp litaratüründe onaylanmış anketlerle hizmet vermeniz çok güzel. Bir hekim olarak sizi tebrik ediyorum. Hastalarıma güvenle önerebileceğim, bilgilerimi tazeleyebileceğim bir yer olduğu için de ayrıca teşekkür ederim

    1. Meslektaşlarımdan böyle şeyler duymak beni gerçekten heyecanlandırıyor. Hastaların yanı sıra sizlere de faydamın olması benim için onur verici!

  4. Ben panik atak krizleri yaşıyorum, bu testler bana uygun mu acaba ya da hangi testi çözmem gerekli.
    panik atakta bir depresyon türü sayılıyor mu ?

    teşekkürlerimle

    1. Merhabalar,

      Panik atak bir depresyon türü değildir. Eğer aktif hastalık dönemindeyseniz lütfen testleri çözmeyin. Testlerin tanı-tedavi değeri yoktur. Lütfen doktorunuza danışın.

      Testler bilgi amaçlı konulmuş olup tıbbi değeri yoktur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir