EMDR Terapisi Nedir? Nasıl Uygulanır?

EMDR Terapisi, psikoterapiler arasında en çok araştırılanlardan birisi. EMDR tedavisi sayesinde geçmişte yaşanılan olayların etkileri giderilebilir. EMDR yöntemi, uzman kişiler tarafından uygulandığında son derece faydalıdır.

EMDR AÇILIMI : (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), insanların rahatsız edici yaşam deneyimlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan semptomlardan ve duygusal sıkıntıdan iyileşmelerini sağlayan bir psikoterapidir.

Tekrarlanan çalışmalar EMDR terapisi kullanarak insanların bir zamanlar bir fark yaratması yıllar süren psikoterapinin faydalarını deneyimleyebileceğini göstermektedir. Şiddetli duygusal ağrının iyileşmesi için uzun zamana ihtiyaç duyduğu yaygın olarak kabul edilmektedir.

EMDR Terapisi Nedir?

EMDR yöntemi, 1980’lerde Amerikalı klinik psikolog Francine Shapiro tarafından geliştirilmiştir (F. Shapiro, 1989). Terapi, bireyin psikolojik rahatsızlıklarını sürdürmeye devam eden işlenmemiş travmatik veya diğer üzücü deneyimlerin tanımlanmasını içerir.

İstemciden, hafızanın en kötü yanını beraberindeki olumsuz algılamalar ve buna bağlı bedensel duyumlar ile birlikte hatırlaması istenir. Eşzamanlı olarak gözlerini bir yandan diğer yana hareket ettirmeye ya da başka bir iki taraflı uyarma (BLS) kullanmaya yönlendirilirler. Amaç, danışanı rahatsız edici belleğe duyarsızlaştırmak, ancak daha da önemlisi, ilişkili bilişlerin daha uyumlu hale gelmesi için belleği yeniden işlemektir.

Kapsamlı tarih alma ve formülasyonla başlayan standart bir sekiz aşamalı protokol kullanılır. Bunu, hastanın sıkıntılı anılarının işlenmesini yönetmek için gerekli kaynakların sağlandığı bir hazırlık aşaması izler. “Değerlendirme” aşaması, hastanın hedef hafızasını, olumsuz bilişi, olumlu bilişi, bedensel duyumları ve üzüntü seviyesi ve olumlu bilişlerine olan inanç seviyesini belirlemeyi içerir. Bunu, BLS (çift taraflı uyarı) kullanarak hafızanın fiili işlenmesi takip eder. Bundan sonra, olumlu biliş “kurulur” ve terapist son bir sorgulamadan önce artık bedensel duyumları kontrol eder.

EMDR Terapisi en fazla travmatik hatıralarla uğraşanlara ve TSSB’si olanlara yardım eder.

Geçmiş deneyimlerinden bahsetmekte zorlananlar için özellikle etkili olduğu düşünülüyor.

Bu alanlardaki etkinliğini kanıtlamak için yeterli araştırma olmasa da, EMDR tedavisi aynı zamanda aşağıdakileri hastalıklarda kullanılmaktadır :

  • Depresyon
  • Kaygı
  • Panik atak
  • Yeme bozuklukları
  • Bağımlılıklar

EMDR Çalışmalarının Güvenilirliği

EMDR terapisi, bedenin fiziksel travmadan kurtulduğu gibi, zihinsel olarak psikolojik travmadan da iyileşebileceğini göstermektedir. Elini kestiğinde, vücudun yarayı kapatmak için çalışıyor. Yabancı bir cisim veya tekrarlanan yaralanma yarayı tahriş ederse, acı çektirir ve ağrıya neden olur. Cisim ortadan kaldırıldıktan sonra iyileşme devam eder.

EMDR terapisi, zihinsel süreçlerle benzer olay dizisinin gerçekleştiğini göstermektedir. Beynin bilgi işlem sistemi doğal olarak zihinsel sağlığa doğru hareket eder. Sistem rahatsız edici bir olayın etkisiyle engellenir veya dengesiz kalırsa, duygusal yara tetiklenir ve şiddetli ıstıraba neden olabilir. Blok kaldırıldıktan sonra iyileşme devam eder. EMDR terapi eğitimi oturumlarında öğrenilen ayrıntılı protokolleri ve prosedürleri kullanan klinisyenler, hastaların doğal iyileşme süreçlerini etkinleştirmelerine yardımcı olur.

EMDR tedavisi için 30’dan fazla pozitif kontrollü deney çalışması yapılmıştır. Çalışmalardan bazıları, travma mağdurlarının% 84-90’ının artık, sadece üç 90 dakikalık seanstan sonra travma sonrası stres bozukluğu olmadığını göstermektedir. HMO Kaiser Permanente tarafından finanse edilen bir başka çalışma, sadece bir tane travma mağdurlarının %100’üne ve çok sayıda travma mağdurunun %77’sine, yalnızca altı dakikalık 50 seanstan sonra TSSB (Travma Sonrası Stres Bozukluğu) tanısı almadığını tespit etti.

Başka bir çalışmada, savaş gazilerinin% 77’si 12 seansta TSSB içermiyordu. EMDR tedavisi hakkında o kadar çok araştırma yapıldı ki şu anda Amerikan Psikiyatri Birliği, Dünya Sağlık Örgütü ve Savunma Bakanlığı gibi kuruluşlar tarafından travma ve diğer rahatsız edici deneyimler için etkili bir tedavi şekli olarak tanınmaktadır.

Dünya çapında travmanın etkili bir tedavisi olarak tanınması göz önüne alındığında, EMDR tedavisinin insanların öz benliklerinin düşük olması, güçsüzlük duyguları ve tüm sayısız sorunların nedeni olan “günlük” hatıraların tedavisinde nasıl etkili olacağını kolayca görebilirsiniz. Tüm dünyada 100.000’den fazla klinisyen EMDR Terapisi kullanıyor. Son 25 yılda milyonlarca insana başarılı bir şekilde uygulandı.

EMDR Nasıl Uygulanır?

EMDR terapisi sekiz aşamalı bir tedavidir. Seansın bir bölümünde göz hareketleri (veya diğer iki taraflı stimülasyon) kullanılır. Klinisyen ilk önce hangi hafızayı hedefleyeceğini belirledikten sonra, müşteriden o olayın veya düşüncenin farklı yönlerini göz önünde bulundurmasını ve terapistin görüş alanını ileri sürdüğünde terapistin elini takip etmek için gözlerini kullanmasını ister.

Bu gerçekleştiğinde, Harvard araştırmacılarının Hızlı Göz Hareketi (REM) uykusunda yer alan biyolojik mekanizmalarla bağlantılı olduğuna inandıkları nedenlerden dolayı, iç ilişkiler ortaya çıkmakta ve müşteriler hafızayı ve rahatsız edici duyguları işlemeye başlamaktadır.

Başarılı EMDR terapisi, travmatik olayları anlamlı duygusal bir düzeye dönüştürür. Örneğin, bir tecavüz kurbanı, korku hissetmekten ve kendinden nefret duymaktan, “Ben hayatta kaldım ve güçlüyüm” inancını tutmaya doğru kayabilir.

Konuşma terapisinin aksine, müşterilerin EMDR terapisinde kazandıkları, klinisyenin yorumlamasından ziyade danışanın yaşadıkları ve edindiği yetilerle ölçülür. Net etki, danışanların EMDR tedavisini, bir zamanlar kendilerini olumsuz etkilere karşı güçlenmiş hissetmeleridir. Travmatik olaylar sadece kapanmamış, dönüşmüştür. EMDR terapötik sürecinin doğal bir sonucu olarak, diğer terapilerdeki gibi konuşma veya ödevler olmadan iyileşme sağlanır.

EMDR Terapisi Nasıl Yapılır?

EMDR terapisi, tedavi etkilerini en üst düzeye çıkarmak için farklı unsurları birleştirir. Teori, tedavi sırası, protokoller ve aktif mekanizmalar hakkındaki araştırmaların tam bir açıklama : F. Shapiro’da (2001) Göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme: Temel prensipler, protokoller ve prosedürler (2. baskı) New York: Guilford Press.

EMDR tedavisi üç zaman dilimine dikkat eder: geçmiş, şimdi ve gelecek. Geçmişte rahatsız edici anılar ve ilgili olaylara odaklanılır. Ayrıca, sıkıntıya neden olan mevcut durumlara ve olumlu gelecek eylemleri için ihtiyaç duyulan beceri ve tutumların geliştirilmesine de önem verilir. EMDR terapisinde, bu maddeler sekiz fazlı bir tedavi yaklaşımı kullanılarak ele alınmaktadır.

Aşama 1: İlk aşama bir tarih alma oturumu / oturumlarıdır. Terapist, danışanın hazır olduğunu değerlendirir ve bir tedavi planı geliştirir. Danışan ve terapist, EMDR işlemesi için olası hedefleri belirler. Bunlar, üzücü anılar ve duygusal sıkıntıya neden olan mevcut durumları içerir. Diğer hedefler geçmişte ilgili olayları içerebilir. Müşterinin gelecekteki durumlarda ihtiyaç duyacağı belirli beceri ve davranışların geliştirilmesine vurgu yapılır.

İlk EMDR işlemi, yetişkinlikte  başlayan stresleyiciler yerine çocukluk olaylarına veya danışanın sorunlu bir çocukluk geçirmesi durumunda tespit edilen kritik olaya yönlendirilebilir. Danışanlar genel olarak durumları hakkında fikir edinir, duygusal sıkıntı giderilir ve davranışlarını değiştirmeye başlar. Tedavinin uzunluğu travma sayısına ve TSSB’nin başlama yaşına bağlıdır. Genellikle, yetişkin başlangıçlı  tek travmalı  olanlar 5 saatin altında başarılı bir şekilde tedavi edilebilir. Birden fazla travma kurbanı için daha uzun bir tedavi süresi gerekebilir.

2. Aşama: Tedavinin ikinci aşaması sırasında, terapist hastanın duygusal sıkıntılarla başa çıkmada birkaç farklı yönteminin olmasını sağlar. Terapist, hastaya seanslar sırasında ve seanslar arasında kullanabileceği çeşitli görüntü ve stres azaltma teknikleri öğretebilir. EMDR tedavisinin bir amacı, müşteri seanslar sırasında ve arasındaki dengeyi korurken hızlı ve etkili bir değişim sağlamaktır.

Aşama 3-6: Üçle altıncı evrelerde, EMDR tedavi prosedürleri kullanılarak bir hedef belirlenir ve işlenir.

1. Hafıza ile ilgili canlı görsel görüntü
2. Benlik hakkında olumsuz bir inanç
3. İlgili duygular ve beden duyumları.

Son Aşamalar

Ek olarak, danışan olumlu bir inancı kabul eder. Terapist, danışana olumlu duyguları ve olumsuz duyguların yoğunluğunu puanlamada yardımcı olur. Bundan sonra, danışan görüntüye, olumsuz düşünceye ve beden algılarına odaklanırken aynı anda iki taraflı stimülasyon setleri kullanarak EMDR işlemine odaklanması talimatı verilir. Bu kümeler göz hareketlerini, dokunuşları veya benzerlerini içerebilir. Bu setlerin tipi ve uzunluğu her müşteri için farklıdır. Bu noktada, EMDR istemcisine kendiliğinden ne olduğunu fark etmesi için talimat verilir.

Her bir stimülasyon setinden sonra, klinisyen danışana zihninin boş kalmasına izin vermesini ve ne düşündüğü, hissettiği, imajı, hafızası veya hangi hislerin aklına geldiğini fark etmesini söyler. Danışanın raporuna bağlı olarak, klinisyen bir sonraki dikkat odağını seçecektir. Yönlendirilmiş odaklanmış tekrarlanan bu setler, oturum boyunca birçok kez meydana gelir. Eğer danışan sıkıntılı hale gelirse veya ilerlemekte zorluk çekiyorsa, terapist onun geri dönmesine yardımcı olmak için belirlenmiş prosedürleri izler.

Danışan hedeflerle ilgili herhangi bir sıkıntı olmadığını bildirdiğinde, seansın başında tespit edilen tercih edilen olumlu inancı düşünmesi istenir. Bu sırada, hasta gerekirse pozitif inancı ayarlayabilir ve ardından bir sonraki sıkıntı verici olaylar sırasında buna odaklanabilir.

Aşama 7: Yedinci aşamada, kapanışta, terapist hastadan hafta boyunca bir günlük tutmasını ister. Günlük ortaya çıkabilecek ilgili tüm olayları belgelemelidir. Hastanın, ikinci aşamada ustalaşması, kendi kendine sakinleşmesi için gerekli aktiviteleri hatırlatmayı amaçlar.

Aşama 8: Bir sonraki oturum sekizinci aşama ile başlar. Sekizinci aşama, şu ana kadar kaydedilen ilerlemenin incelenmesinden ibarettir. EMDR tedavisi tüm ilgili olayları, sıkıntı yaratan mevcut olayları ve farklı yanıtlar gerektirecek gelecekteki olayları işler.

EMDR Terapisi Zararları

Diğer herhangi bir psikoterapi türünde olduğu gibi, EMDR terapisi, EMDR tedavisi sırasında veya sonrasında bazı yan etkiler ortaya çıkabilir.

  • Daha önce işlenmemiş hatıralar yüzeye gelebilir ve bu durum stres yaratabilir.
  • Danışanların, tedavi seansı sırasında yoğun fiziksel duyumlara ve duygulara (abreactions) sahip olmaları mümkündür.
  • Beynin EMDR tedavisinden sonra stresli deneyimleri işlemeye devam etmesi olasıdır, bu da yeni ortaya çıkan rüyalar, hatıralar veya duygularla sonuçlanır.

Sorularla EMDR Terapisi

1- EMDR terapisi fiyatları nedir?

EMDR tedavisi fiyatları her zaman bahsettiğim gibi ilden ile, uzmandan uzmana değişir. Fiyatların düşük düzeylerde olmadığını belirtmem gerek. 300-1000 tl arasında değişen ücretler söz konusu.

2- Kendi kendine EMDR uygulaması yapılabilir mi?

Bu konuda yurtdışında çıkmış cihazlar var ancak önerilmiyor. Bir uzman tarafından yönetilmesi gereken bir süreç.

3- EMDR tekniği kimler tarafından uygulanabilir?

Konunun uzmanı olan, klinik psikolog ve psikiyatrlar tarafından uygulanır.

hipnoz hipnoterapi hipnoz tedavisi

hipnoz hipnoterapi hipnoz tedavisi

KAYNAKLAR

1- www.healthline.com/health/emdr-therapy

2- https://thepsychologist.bps.org.uk/volume-27/edition-7/emdr-more-just-therapy-ptsd

3- http://www.emdr.com/what-is-emdr/

4- Rodenburg, R., Benjamin, A., de Roos, et al. (2009). Efficacy of EMDR in children: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 29, 599–606.

5- World Health Organization (2013). Guidelines for the management of conditions specifically related to stress. Geneva: Author.

6- Davidson, P. & Parker, K. (2001). Eye movement desensitization and reprocessing (EMDR): A meta-analysis. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 69, 305–316.

7- De Jongh, A., Ernst, R., Marques, L. & Hornsveld, H. (2013). The impact of eye movements and tones on disturbing memories of patients with PTSD and other mental disorders. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 44, 447–483.

8- https://www.who.int/mediacentre/news/releases/2013/trauma_mental_health_20130806/en/

Dr. Eren Kocakaplan

"Güneş parlıyor, aydınlatıyor, ısıtıyor, bunun neden böyle olduğunu bilmek için hiçbir merakımız yok; ama tüm kötülüklerin, acının ve aptal insanların nedenini sorguluyoruz." Ralph Waldo Emerson

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: İçerik Korumalı!
Menü