Katatonik Nedir? Katatonik Ne Demek?

Katatonik nedir? Tıbbi terim olması nedeniyle çok araştırılan konulardan. Tıp fakültesinde okurken de sürekli karıştırırdım bu terimi. Katatoni nedir, katatonik ne demek hep beraber bakalım!

Katatonik, hem davranış hem de motor fonksiyonu etkileyen anormal bir nöropsikiyatrik durumdur ve uyanık görünen birisinin çevresine hiçbir şekilde tepki vermemesidir. Tanı amacıyla, başka bir zihinsel bozukluk, başka bir tıbbi durum nedeniyle katatonik bozukluğu ve belirtilmemiş katatoniyle ilişkili katatoni de dahil olmak üzere üç katatonik türü vardır.

Katatonik Ne Demek?

Yazı İçeriği

Genellikle şizofreni ve diğer duygusal bozukluklarla ilişkili olmasına rağmen, katatoni, herhangi bir psikotik bozukluk, ruh hali bozukluğu veya genel tıbbi durumun bir sonucu olabilir. Katatoni bazen katatonik sendrom olarak adlandırılır, çünkü bu durum birbirinden ayrı görünen semptomlarla ilişkili tanımlayıcıya işaret eder. Aynı zamanda birlikte görünen çeşitli semptomların bir koleksiyonu vardır. Bu spesifik işaretler ve semptomlar, durumun niteliğine bakılmaksızın, değişmez.

Katatonik Belirtiler

On iki semptomdan en az üçü katatoni tanısı için mevcut olmalıdır. Bu belirtiler şunlardır:

  • Stupor
  • Katalepsi( sert vücut duruşu)
  • Mutizm (sözel iletişim azlığı)
  • Mumsu esneklik (vücut başkası tarafından verilen konumda kalır)
  • Negativism (sözlü yanıt eksikliği)
  • Poz verme (yerçekimine karşı giden bir duruş veya pozisyon alma)
  • Sebepsiz yere Stereotypy (sık tekrarlayan hareketler )
  • Ajitasyon (sebepsiz)
  • Ekokoli (başkalarının sözlerini tekrarlamak)
  • Ekopraksi (başkalarının hareketlerini tekrarlamak)

Diğer yaygın belirtiler sertlik ve otomatik itaattir. Katatoni şizofreni ile ilişkili olduğunda,  diğer psikiyatrik durumlarla karşılaştırıldığında daha uzun süre devam edebilir ve burada uzun süreli remisyonlar olabilir.

Katatonik Nedenler

Katatoni genellikle nörodejeneratif hastalık ve ensefalit gibi diğer tıbbi durumlarla, özellikle de beyin bozukluklarıyla ilişkilidir.

Ciddi bir vitamin B12 eksikliği; enfeksiyon; toksinlere maruz kalma; şizofreni ve diğer psikotik bozukluklar, otizm, aşırı travma ve ruh hali bozuklukları gibi durumlar da katatoni ile ilişkilidir.

Katatoni, bilinmeyen nedenler kaynaklanıyor (idiyopatik) olabilir. İlgili belirtileri gösteren herhangi bir genel tıbbi hasta katatonik olabilir. Genel tıbbi koşullardan dolayı veya ilişkili olan katatoni arasındaki bağlantı belirsizdir. Durum genellikle tanınmaz hale gelir, ancak tespit edildiğinde standart katatoni tedavilerine cevap verir.

Tedavisi

Benzodiazepinler (sakinleştiriciler), antidepresanlar, kas gevşeticiler ve antipsikotik ilaçlar, çok dikkatli bir şekilde katatoniyi tedavi etmek için yaygın olarak kullanılır. Bazı durumlarda elektrokonvülsif tedavi ve NMDA antagonistleri (anestetik ağrı kesici ilaçlar) gibi beyin stimülasyon tedavisi kullanılır. Tıbbi tedavi, mevcut koşullara bağlı olarak katatonik olan biri için değişebilir. Bir vitamin eksikliği durumunda, katatoni ek besinlerle kolayca tedavi edilebilir.

Katatonik Şizofreni

Katatonik şizofreni, geliştirilmiş tedaviler sayesinde artık çok nadir görülüyor. Nörogelişimsel (sinir sisteminin gelişimi sırasında çocukları etkileyen koşullar), psikotik bipolar veya depresif bozukluklar gibi şizofreni dışındaki zihinsel hastalık tiplerinde de bulunma olasılığı daha yüksektir.

Kimse katatonik şizofreninin nedenlerinin ne olduğundan emin değildir. Araştırmalar, çoğu şizofreni formlarına beyin disfonksiyonunun neden olduğunu gösterir. Büyük olasılıkla, stres gibi genetik ve çevresel tetikleyicilerin bir kombinasyonundan kaynaklanır.

Uzmanlar, bir nörotransmitter olan dopamin dengesizliğinin şizofreni başlangıcını başlattığına inanıyorlar. Bu dengesizliğin büyük olasılıkla birisini hastalığa duyarlı yapan genlerden kaynaklandığına inanıyorlar. Bazı araştırmacılar, serotonin gibi diğer nörotransmitterlerin seviyelerinin de işin içine dahil olabileceğini söylüyor.

Tedavi edilmemiş katatonik şizofreni, sağlık, mali, davranışsal ve yasal nitelikte sorunlara neden olabilir – bu sorunlar hastanın hayatının her bölümünü etkileyebilir. Komplikasyonlar şunlardır:

  • Depresyon, intihar düşünceleri, intihar davranışı: Şizofreni hastalarının önemli sayıda depresyon dönemleri vardır.
  • Yetersiz beslenme.
  • Hijyen sorunları.
  • Madde bağımlılığı
  • Ciddi aile çatışmaları.
  • Okula ve diğer eğitim kurumlarına katılmama.
  • Sigara bağımlılığı

Katatonik Depresyon

Katatonik depresyon, birisinin uzun süre suskun ve hareketsiz kalmasına neden olan bir depresyon türüdür.

Katatonik depresyon ayrı bir bozukluk olarak görülmesine rağmen, Amerikan Psikiyatri Birliği (Apa) artık ayrı bir akıl hastalığı olarak tanımıyor. Bunun yerine, APA şimdi katatoniyi depresyon, travma sonrası stres bozukluğu ve bipolar bozukluk da dahil olmak üzere çeşitli zihinsel hastalıklar için daha spesifik (alt kategori) olarak görüyor.

Katatoni normal hareketlerin azalması-yok olmasıyla karakterizedir. 

Birinin kendine zarar verme veya başka bir kişiye zarar verme riski altında olduğunu düşünüyorsanız:
* 112 veya yerel acil durum numaranızı arayın.
* Yardım gelene kadar kişiyle kalın.
* Zarar verebilecek herhangi bir silah, bıçak, ilaç veya başka şeyleri uzaklaştırın.
* Dinleyin, ama yargılamayın, tartışmayın, tehdit etmeyin veya bağırmayın.

Siz ya da tanıdığınız biri intihar eylemi düşünüyorsa, bir kriz ya da intihar önleme hattından yardım alın.

Şiddetli katatoni belirtileri :

  • aşırı negativizm, uyaranlara tepki eksikliği veya uyaranlara karşı muhalefet 
  • ajitasyon
  • hareket edememe
  • aşırı kaygı nedeniyle konuşma zorluğu
  • olağandışı hareketler
  • başka bir kişinin konuşmasını veya hareketlerini taklit etmek
  • yemek yemeyi veya içmeyi reddetmek
  • Şiddetli katatoni olan insanlar günlük görevleri tamamlamada zorluk çekebilir. Örneğin, yatakta oturmanın basit eylemi saatlerce sürebilir.

Katatonik nedir ve katatonik ne demek sorularına yanıtlarımızı verdik! Psikoloji sözlüğü altında başka önemli kelimelerin tanımlarında görüşmek üzere.

Kaynaklar

1- Catatonia: Our current understanding of its diagnosis, treatment and pathophysiology. Sean A Rasmussen, Michael F Mazurek, and Patricia I Rosebush. . 2016 Dec 22; 6(4): 391–398. Published online 2016 Dec 22. doi: 10.5498/wjp.v6.i4.391 PMCID: PMC5183991 PMID: 28078203

2- Catatonia. Walther S, Strik W.  2016 Aug;21(4):341-8. doi: 10.1017/S1092852916000274. Epub 2016 Jun 3.

3- Catatonia: diagnosis, classification, and treatment. Francis A. Curr Psychiatry Rep. 2010 Jun;12(3):180-5. doi: 10.1007/s11920-010-0113-y.

4- The Syndrome of Catatonia. James Allen Wilcox and Pam Reid Duffy. Behav Sci (Basel). 2015 Dec; 5(4): 576–588. Published online 2015 Dec 9. doi: 10.3390/bs5040576 PMCID: PMC4695780 PMID: 26690229

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir