Mani nedir? Mani ne demek? Psikoloji Sözlüğü

Mani nedir sorusu psikoloji alanında sorulan önemli sorulardan birisi. Yabancı dilde bir kelime olduğu için bilinirliği az. Mani hastalığı ne demek? Buna gelmeden önce mani nedir kelime anlamına bir bakalım. İngilizce ‘mania’ olarak adlandırılır. Yazıda sık sık mania dediğimizi göreceksiniz.

Mani, bir kişinin mantıksız öfori (bakınız : Öfori Nedir Öfori Ne Demek), çok yoğun ruh halleri, hiperaktivite ve sanrılar yaşamasına neden olan psikolojik bir durumdur. Mani (veya manik atak) bipolar bozukluğun yaygın bir belirtisidir. (Bipolar Bozukluk hakkında ayrıntılı bilgi almak için aşağıdaki resme tıklayınız!)

Aşağıdaki resim vasıtasıyla manik depresif tedavisi hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

bipolar bozukluk manik depresif
bipolar bozukluk iki uçlu bozukluk manik depresif

Mani ne demek sorusunu burada cevaplayabildik mi? Pek sanmıyorum. Konunun biraz daha açılması gerekiyor. Zira mani nedir sorusuna sözlük anlamıyla verilecek cevaplar pek aydınlatıcı olmuyor. Bunun yerine hastalığın belirtilerini incelemekte fayda var.

Burada sorduğumuz mani nedir psikoloji alanında sorulardan birisidir. Arama motorları ‘mani’ deyince genel olarak edebi olandan sonuçlar gösteriyor. Umarız bu yazımız bunun önüne geçebilir.

Mani Nedir

Yazı İçeriği

Mani çeşitli nedenlerle tehlikeli bir durum olabilir. İnsanlar uyumayabilir veya uygunsuz yerlerde yemek yiyebilirler. Riskli davranışlarda bulunabilirler ve kendilerine zarar verebilirler. Mani olan insanların halüsinasyonlar ve diğer algısal rahatsızlıklar yaşama riski daha yüksektir.

Aile öyküsü bir faktör olabilir. Ebeveynleri veya kardeşlerinde aynı hastalık söz konusu olan kişilerin, manik bir bölüm yaşama olasılığı daha yüksektir. Bununla birlikte, hastalık sahibi aile üyelerine sahip olmak, bu hastalığın kesinlikle ortaya çıkacağı anlamına gelmez. Tamamen olasılıklarla ilgilidir.

Bazı insanlar, bipolar bozukluk gibi altta yatan bir tıbbi durum veya psikiyatrik hastalık nedeniyle mani veya manik ataklara yatkındır. Tetikleyici veya tetikleyici kombinasyonu bu insanlarda mania oluşturabilir. Manik depresif testi çözmek için tıklayın.

Manik depresif neden olur? Beyin taramaları mania hastalığı olan kişilerin biraz farklı beyin yapıları veya aktiviteye sahip olduğunu göstermiştir. Doktorlar mania veya bipolar bozukluğu teşhis etmek için beyin taramaları kullanmazlar. Çünkü bulgular kesin değildir ve bipolar bozukluk tanısını koyabilmek için yeterli değildir. (Mania aslında bir hastalık değil belirtidir. Yazıda hastalık olarak belirtiyoruz çünkü ana konumuz bipolar bozukluk değil, mani.)

Çevresel değişiklikler maniyi tetikleyebilir. Sevilen birinin ölümü gibi stresli yaşam olayları maninin ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir. Mali stres, ilişkiler ve hastalık da manik ataklara neden olabilir. Hipotiroidizm gibi koşullar manik bölümlere de katkıda bulunabilir.

Mani Ne Demek (Psikoloji)

Mani hastaları aşırı heyecan , öfori ve diğer yoğun ruh halleri sergiler. Hiperaktiftirler, halüsinasyonlar veya sanrılar yaşayabilirler. Bazı hastalar ürkek ve son derece endişeli hissedebilir. Manik bir kişinin ruh hali, son derece düşük enerji seviyeleri (Mayo Clinic, 2012) ile manik ataktan depresif atağa hızla dönebilir.

Bipolar bozukluk tedavisi ne kadar sürer? Bipolar bozukluk tamamen düzelir mi gibi sorular aklınızda yer ediyorsa yukarıdaki resme tıklayarak bipolar bozukluk hakkında dev rehber niteliğindeki makalemize ulaşabilirsiniz.

Hastalar, inanılmaz bir enerjiyle yüklü gibi görülürler. Hareketleri çok hızlıdır, düşünce uçuşmaları yaşarlar. Konuşurlarken konudan konuya atlarlar. Dünyadaki her şey daha hızlı hareket ediyormuş gibi vücut sistemlerinin hızlanmasına neden olabilirler.

Mani uykuyu önleyebilir veya kötü iş performansına neden olabilir. Hasta kişilerin uyku ihtiyacı azalmıştır. Hiç uyumadan günlerce durabilirler veya çok az uyurlar. Manik olan insanlar sanrısal hale gelebilir. Kolayca rahatsız edici davranabilirler veya rahatsız olabilirler, riskli davranışlar sergileyebilirler ve gereksiz yere harcamalar yapabilirler.

Manik olan insanlar agresif davranışlara sahip olabilirler. Uyuşturucu veya alkol bağımlılığı mani için başka bir belirtidir. Kendilerinden beklenmeyecek şekilde yabancı madde kullanımına meyil ederler. Hastaların sağlığı için olumsuz durumlar oluşabilir.

Daha hafif bir mani biçimi hipomani olarak adlandırılır. Hipomani de bahsettiğimiz yukarıdaki durumlar görülebilir ancak bunlar çok daha hafiftir. Hipomani bölümleri manik bölümlerden daha kısa bir süre sürer.

Mani Hastalığı Nedir? 

Mani nedir sorusuna buraya kadar güzel cevaplar verdik! Bundan sonra hastalığın ayrıntılarına girip belirtilerini ve tedavisini konuşacağız.

Bir doktor veya psikiyatrist, bir hastaya soru sorarak veya onunla konuşarak manik atak açısından değerlendirebilir. Psikiyatri de hastaların tanısının konması, hasta kapıdan girer girmez konulmaya başlanır. Bundan dolayı doğrudan gözlemler, bir hastanın manik bölümü olduğunu gösterebilir.

Amerikan Psikiyatri Derneği’nden ruhsal bozuklukların (DSM) tanısal ve istatistiksel El Kitabı, manik bir bölüm için kriterleri özetlemektedir. Hasta hastaneye kaldırılırsa bölüm bir hafta veya bir haftadan az bir sürede ortaya çıkmalıdır. Rahatsız edici bir havaya ek olarak, hastalar aşağıdaki semptomlardan en az üçünü deneyimlemelidir :

  • O kolayca dikkati dağılır.
  • Riskli ya da dürtüsel davranışlarla uğraşma. Bu abartılı harcama, iş yatırımları, ya da riskli cinsel ilişkiler olabilir.
  • Uyku ihtiyacında azalma.
  • Takıntılı düşünceleri.
  • Günlük işlevlerini yerine getirememe ve ilişkilerin, iş hayatının, okul yaşamının olumsuz etkilenmesi.
  • Birçok manik bölüm, hastanın ruh halini stabilize etmek ve kendine zarar vermemek için hastaneye yatmayı gerektirir.
  • Bazı durumlarda, halüsinasyonlar veya sanrılar manik bölümlerin bir parçasıdır. Örneğin, bir kişi ünlü ya da süper güçleri olduğuna inanabilir.

Bu belirtileri açıklayacak alkol kullanımı, uyarıcı madde alımı gibi diğer faktörlerin dışlanması gerekmektedir.

Mani Tedavisi

Mani nedir sorusunun cevabını bulduktan sonra gelin hep beraber tedavisine bakalım.

Bir hastanın manik atağı şiddetliyse veya psikoz eşlik ediyorsa hastaneye yatırılması gerekebilir. Hastanede tedavisi çok daha etkin biçimde yürütülebilir. Bunun kararını doktorunuz daha iyi verecektir.

İlaçlar genellikle mani tedavisinin ana elemanlarıdır. Bu ilaçlar hastanın ruh halini dengelemek ve kendi kendine yaralanma riskini azaltmak için reçete edilir.

İlaçlar sadece bir tıbbi profesyonel tarafından reçete edildiği gibi kullanılmalıdır.

Psikoterapi seansları, bir hastanın mani tetikleyicilerini belirlemesine yardımcı olabilir. Ayrıca hastaların stresi yönetmelerine yardımcı olabilirler. Aile veya grup terapisi de yardımcı olabilir.

Bir manik bölüm yaşayan hastaların yaklaşık yüzde 90’ı başka bir (Kaplan, ve ark., 2008) epizod yaşar. Mani, bipolar bozukluk veya diğer psikolojik koşulların bir sonucu ise, hastaların mani ataklarını önlemek için ömür boyu tedavi gerekebilir.

Reçeteli ilaçlar maniyi önlemeye yardımcı olabilir. Hastalar ayrıca psikoterapi veya grup terapisinden yararlanabilir. Terapi, hastaların hastalığın başlangıcını tanımasına yardımcı olabilir, böylece yardım isteyebilirler.

KAYNAKLAR

1- https://www.healthline.com/symptom/euphoric-mood

2- Mani Nedir? Makale.

3- Bipolar Bozukluk Rehberi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir