SCL 90 TESTİ ÇÖZ! +DEĞERLENDİRME

SCL 90 R testi, psikolojik belirti tarama testidir. Kişide bulunan belirtileri 10 kategori altında inceler. SCL 90 R testi, ‘Ruhsal Belirti Tarama Testi’ olarak kendini değerlendirme ölçekleri arasında özel bir yere sahiptir. Birçok test belirli bir hastalığa özgüdür ancak SCL 90 testi on farklı alanda kişinin belirtilerini test eder.

SCL 90 testi Leonard R. Derogatis ve arkadaşları tarafından 1969-1977 yılları arasında geliştirilmiştir. Test geliştirilirken ‘Hopkins System Check’ ölçeği olarak bilinen envanterden yararlanılmıştır.

Ölçekte herkeste görülebilecek belirtiler 90 farklı cümleyle kullanıcıya sunulmuştur. Belirtilerin kişiyi son bir ay içerisinde ne kadar rahatsız ettiği ölçülmektedir. Ölçü dereceleri ‘hiç, çok az, orta derecede, oldukça fazla, aşırı düzeyde’ olarak belirtilmiştir.

Ruhsal belirtileri ortaya çıkaran test, farklı hasta grupları veya hastalığı bulunmayan kişilere rahatlıkla uygulanabilir. Kişilere ölçek aracılığıyla kendilerini ifade etme şansı verilir. Bireylerin kendileri tanımladığı semptomları yine kendi seçtiği derecelerle ölçeklendirilmesi beklenir.

SCL 90 TESTİ ÇÖZ!

SCL 90 R TESTİ'ne HOŞ GELDİNİZ!

Aşağıdaki önermeler, herkeste bazı zaman görülebilecek durumları ifade ediyor. Lütfen tüm önermeleri dikkatlice okuyun. Okuduktan sonra bu önermelerin bugün de dahil son bir ayda sizi ne kadar rahatsız ve tedirgin ettiğini göz önüne alarak, size uygun şıkkı işaretleyin. Düşüncenizde bir farklılık olursa geri dönüp değiştirebilirsiniz.

''İLERİ'' butonuna tıklayarak test başlayabilirsiniz. 

1) Baş ağrısı
2) Sinirlilik ya da içinizin titremesi
3) Zihinden atamadığınız yineleyici (tekrarlayıcı) hoşa gitmeyen düşünceler
4) Baygınlık ve baş dönmeleri
5) Cinsel arzuya ilginin kaybı
6) Başkaları tarafından eleştirilme duygusu
7) Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri
8) Sorunlarınızdan pek çoğu için başkalarının suçlanması gerektiği fikri
9) Olayları anımsamada (hatırlamada) güçlük
10) Dikkatsizlik veya sakarlıkla ilgili endişeler
11) Kolayca gücenme, rahatsız olma hissi
12) Göğüs veya kalp bölgesinde ağrılar
13) Caddelerde veya açık alanlarda korku hissi
14) Enerjinizde azalma veya yavaşlama hali
15) Yaşamınızın sona ermesi düşünceleri
16) Başka kişilerin duymadıkları sesleri duyma
17) Titreme
18) Çoğu kişiye güvenilmemesi gerektiği düşüncesi
19) İştah azalması
20) Kolayca ağlama
21) Karşı cinsten kişilerle ilgili utangaçlık ve rahatsızlık hissi
22) Tuzağa  düşürülmüş veya tuzağa yakalanmış hissi
23) Bir neden olmaksızın aniden korkuya kapılma
24) Kontrol edilmeyen öfke patlamaları
25) Evden dışarı yalnız çıkma korkusu
26) Olanlar için kendini suçlama
27) Belin alt kısmında ağrılar
28) İşlerin yapılmasında erteleme düşüncesi
29) Yalnız hissi
30) Karamsarlık hissi
31) Her şey için çok fazla endişe duyma
32) Her şeye karşı ilgisizlik hali
33) Korku hissi
34) Duygularınızın kolayca incitilebilmesi hali
35) Diğer insanların sizin düşündüklerinizi bilmesi hissi
36) Başkalarının sizi anlamadığı veya hissedemeyeceği duygusu
37) Başkalarının sizi sevmediği ya da dostça olmayan davranışlar gösterdiği hissi
38) İşlerin doğru yapıldığından emin olabilmek için çok yavaş yapmak
39) Kalbin çok  hızlı çarpması
40) Bulantı veya midede rahatsızlık hissi
41) Kendini başkalarından aşağı görme
42) Adele (kas) ağrıları
43) Başkalarının sizi gözlediği veya hakkınızda konuştuğu hissi
44) Uykuya dalmada güçlük
45) Yaptığınız işleri bir ya da birkaç kez kontrol etme
46) Karar vermede güçlük
47) Otobüs, tren, metro gibi araçlarla yolculuk etme korkusu
48) Nefes almada güçlük
49) Soğuk ve sıcak basması
50) Sizi korkutan belirli uğraş, yer veya nesnelerden kaçınma durumu
51) Hiç bir şey düşünmeme hali
52) Bedeninizin bazı kısımlarında uyuşma, karıncalanma olması
53) Boğazınıza bir yumru tıkanmış hissi
54) Gelecek konusunda ümitsizlik
55) Düşüncelerinizi bir konuya yoğunlaştırmada güçlülük
56) Bedeninizin çeşitli kısımlarında zayıflık hissi
57) Gerginlik veya coşku hissi
58) Kol ve bacaklarda ağırlık hissi
59) Ölüm ya da ölme düşünceleri
60) Aşırı yemek yeme
61) İnsanlar size baktığı veya hakkınızda konuştuğu zaman rahatsızlık duyma
62) Size ait olmayan düşüncelere sahip olma
63) Bir başkasına vurmak, zarar vermek, yaralamak dürtülerinin olması
64) Sabahın erken saatlerinde uyanma
65) Yıkanma, sayma, dokunma gibi bazı hareketleri yenileme hali
66) Uykuda huzursuzluk, rahat uyuyamama
67) Bazı şeyleri kırıp dökme isteği
68) Başkalarının paylaşıp kabul etmediği düşüncelerin olması
69) Başkalarının yanında kendini çok sıkılgan hissetme
70) Çarşı, sinema gibi kalabalık yerlerde rahatsızlık hissi
71) Her şeyin bir yük gibi görünmesi
72) Dehşet ve panik nöbetleri
73) Toplum içinde yer içerken huzursuzluk hissi
74) Sık sık tartışmaya girme
75) Yalnız bırakıldığınız da sinirlilik hali
76) Başkalarının sizi başarılarınız için yeterince takdir etmediği duygusu
77) Başkalarıyla birlikte olunan durumlarda bile yalnızlık hissetme
78) Yerinizde durmayacak ölçüde rahatsızlık duyma
79) Değersizlik duygusu
80) Size kötü bir şey olacakmış duygusu
81) Bağırma ya da eşyaları fırlatma
82) Topluluk içinde bayılacağınız korkusu
83) Eğer izin verirseniz insanların sizi sömüreceği duygusu
84) Cinsellik konusunda sizi çok rahatsız eden düşüncelerinizin olması
85) Günahlarınızdan dolayı cezalandırılmanız gerektiği düşüncesi
86) Korkutucu türden düşünce ve hayaller
87) Bedeninizde ciddi bir rahatsızlık olduğu düşüncesi
88) Başka bir kişiye karşı asla yakınlık duymama
89) Suçluluk duygusu
90) Aklınızda bir bozukluğun olduğu düşüncesi

SCL 90 R Testi İçeriği

SCL 90 testimiz 90 adet cümleden oluşur. Cümleler çeşitli skaladaki hastalıklarda görülebilen semptomları tanımlar. Kişi, bu semptomların kendisinde bulunup bulunmadığını, bulunuyorsa kendisini ne kadar rahatsız ettiğini kendi iradesiyle işaretler.

Belirti Tarama Ölçeği, 9 alt ölçek ve 1 tane ek skala olmak üzere 10 alt düzeyden oluşur. Her ölçeği niteleyen soru sayısı farklıdır. Toplamda 90 maddeden oluşur ve her madde için 5 şık bulunur. Kendini değerlendirme ölçeği olan envanter, 17 yaş ve üzerindeki herkes tarafından rahatça çözülebilir.

Klinik uygulamalarda çok yararlıdır, alt ölçekleri olması nedeniyle birçok hastalık belirtisini ölçebilir. Kolayca uygulanabilir olması, verilerin işlenmesinin kolaylığı, verilerin grafiklere dökülmesinin kolay olması nedeniyle psikolojik testler açısından önemli bir yere sahiptir.

Türkiye’de ilk kez 1980 yılında Gökler tarafından uygulanmıştır. Envanterin geçerliliği ve güvenilirliliği testlerden geçmiştir.

SCL 90 Testi Alt Skalaları

Envanterin alt skalaları 90 madde içerisinde belirli bir sıralama olmadan sunulmuştur. Bu ek skalalar şunlardan oluşur :

  1. Somatizasyon
  2. Obsesif Kompülsif Belirtiler
  3. Kişiler Arası Duyarlık
  4. Depresyon
  5. Anksiyete
  6. Öfke – Düşmanlık
  7. Fobik Anksiyete
  8. Paranoid Düşünce
  9. Psikotizm
  10. Ek Skalalar

Alt Ölçeklerin Tanımları

1) Somatizasyon : Terim olarak, tıbbi bir neden bulunamayan bedensel belirtiler olarak tanımlanır. Örnek olarak hiçbir neden olmadan baş ağrısının olması, hiçbir neden olmadan ve kalp atım sayısı değişmeden çarpıntı hissedilmesi, beden sıcaklığının değişmesi verilebilir.

Tıbbî olarak ‘Somatizasyon Bozukluğu’ adlı hastalık mevcuttur. Belirtilerin kişinin hayatını önemli derecede etkilemesi, rahatsızlığa sebep olması ile tanısı koyulabilir.

2) Obsesif Kompülsif Belirtiler : OKB yaşayan kişilerin belirtileri temelde 5 kategoride incelenebilir.

  • Kontrol Etme Dürtüleri
  • Temizlikle İlgili Ritüeller
  • Kompülsiyonların Eşlik Etmediği Obsesif Semptomlar
  • Obsesif Yavaşlık
  • Karma Kompülsiyonlar

Zihinden atılamayan hoş olmayan düşünceler, ütünün fişinin çekilip çekilmediğini durmadan kontrol edilmesi, temizlik takıntıları örnek olarak verilebilir.

3) Kişiler Arası Duyarlık : SCL 90 R testi, kişiler arası ilişkilerde ortaya çıkabilecek olumsuz his ve düşünceleri de ölçer. Bu alt ölçekte kişinin kendilerini başkalarıyla kıyaslaması, kişisel yetersizlik düşünceleri, kendisini küçük görmesi, ilişkileri esasında rahatsızlık etmesi gibi olumsuz belirtileri ölçülür.

4) Depresyon : Majör depresyon konusuna blog içinde defalarca değindim. Burada değinmeyeceğim, şu yazılara ulaşarak daha fazla bilgi sahibi olabilirsiniz :

5) Anksiyete : Sürekli devam eden huzursuzluk, yerinde duramama hallerinden oluşur, kişi bunun nedenini tam olarak bulamaz. Günlük yaşam önemli ölçüde sekteye uğrar. SCL 90 R testi içerisinde kaygı belirtileri ayrıntılı şekilde sorgulanır.

6) Öfke ve Düşmanlık : Bireylerin kızma, öfke duyma, kızgınlık, çabuk köpürme, karşı koyma, düşmanlık besleme özellikleri ölçülmektedir.

7) Fobik Anksiyete : Belirli nesne veya durumlara karşı duyulan korku hissiyatıdır. Duyulan tehlike hissinin yoğunluğu belirtilen durumla orantısızdır. SCL 90 R testinin bu alt ölçeği fobik davranışın yıkıcı özelliklerini sorgular. Sosyal fobi°, fobik anksiyeteye örnek olarak verilebilir.

8) Paranoid Düşünce : Hezeyan olarak da adlandırılabilir. Şüphe, düşmanlık, üstünlük, bağımsızlığını kaybetme korkusu, yansıtıcı düşünceler gibi paranoid düşünceler ölçülür. Kişi başkaları tarafından gözlendiğini veya hakkında konuşulduğunu hissediyorsa bu hezeyan olarak adlandırılır.

9) Psikotizm : Bu boyutta kişinin insanlardan giderek uzaklaşması, kendisini soyutlamasına benzer hafif psikotik belirtilerden daha ağırlarına kadar birçok semptomu ölçer. Görülen belirtiler şizofreni hastalığıyla ilişkilidir. Sosyal etkileşimin bozulması, algılama ve düşünce bozukluğu, dikkat bozukluğuyla karakterizedir.

10) Ek Skalalar : SCL 90 R testi içerisinde yukarıdaki boyutlardan farklı olarak uyku bozuklukları, yeme davranışındaki anormallikler, suçluluk duyguları sorgulanır. Depresyon başta olmak üzere çeşitli hastalıklarda görülebilirler. Bunların fazla veya eksik olması herhangi bir hastalığa özgü değildir.

SCL 90 R  ÖLÇEKLERİN DAĞILIMI

Somatizasyon : 1, 4, 12, 27, 40, 42, 48,49, 52, 53, 56, 58

Obsesif Kompülsif Belirtiler : 3, 9, 10, 28, 38, 45, 46, 51, 55, 65

Kişiler Arası Duyarlık : 6, 21, 34, 36, 37, 41, 61, 69, 73

Depresyon : 5, 14, 15, 20, 22, 26, 29, 30, 31, 32, 54, 71, 79

Anksiyete : 2, 17, 23, 33, 39, 57, 72, 78, 80, 86

Öfke – Düşmanlık : 11, 24, 63, 74, 81

Fobik Anksiyete : 13, 25, 47, 50, 70, 75, 82

Paranoid Düşünceler : 8, 18, 43, 68, 76, 83

Psikotizm : 7, 16, 35, 62, 77, 84, 85, 87, 88, 90

Ek Skalalar : 19, 44, 59, 60, 64, 66, 89

SCL 90 TESTİ DEĞERLENDİRME

SCL 90 testi değerlendirilmesi diğer psikolojik testlere göre biraz farklı. SCL 90 R testi, maddelerden edinilen puanların direk toplanmasıyla değerlendirilmez. Her maddeden alınan puanlar kendi alt skalaları bağlamında toplanır.

Alt ölçeklerin toplam puanı yine o alt ölçeğin madde sayısına bölünür. Böylece her alt bölüm için ortalama bir puan elde edilmiş olur. Bu skor 0 ile 4 arasında değişir. Skor :

  • 0-1,50 arasında skor : O ölçek için kişide bir problem mevcut değil.
  • 1,51-2,50 arasındaki skor : Orta düzeyde problemler var.
  • 2,51-4 arasındaysa :  Önemli ölçüde ruhsal problemler.

SCL 90 testi ayrıca Genel Semptom Ortalaması olarak da değerlendirilir. Ölçeğin her maddesinden alınan puanlar toplanır ve 90’a bölünür. Yine 0-4 arasında skor elde edilir. Yukarıda belirttiğim 10 alt ölçeğin değerlendirme skalasına göre değerlendirilir.

SCL 90 R testi değerlendirme sonucunda Genel Semptom Ortalamasında bir sorun olmaması ‘hiçbir sorun yok’ demek değildir. Genel Semptom Ortalaması normal olmasına karşın alt ölçeklerde problemler bulunabilir. Bundan dolayı her skalayı kendi içinde de ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.

SCL 90 Testi Benzerleri

SCL 90 testinden esinlenerek ‘Kısa Semptom Envanteri’ ismiyle başka bir ölçekte hazırlanmıştır. Bu ölçeği blogda paylaşma gereği görmüyorum zira daha uzun olan SCL 90 R testini çözülebilecek forma getirdim.

SCL 90 testi içerisindeki alt boyutları ayrı ayrı ölçmek için başka envanterler var.

Depresyon için :

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir