Sosyal Fobi Nedir | Belirtileri | TESTİ ŞİMDİ ÇÖZ!

Sosyal fobi nedir : (sosyal kaygı bozukluğu), DSM-5 ( The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) sınıflandırmasında anksiyete bozuklukları içinde yer alır. Yaygın anksiyete bozukluğu, panik bozukluk, ayrılma anksiyetesi, seçici mutizm ve agorafobi DSM-5 sınıflandırmasında anksiyete bozuklukları içinde yer alan diğer hastalıklardır.

Sosyal fobi nedir sorusuna gerçekten anlamlı yanıt bulmak istiyorsak Sosyal Fobi Belirtileri ve Sosyal Fobi Testi konularını da ayrıntılı işlememiz gerekir. Çünkü semptomları öğrenmeden bir hastalık hakkında bilgi edinmek çok güçtür. Ölçek kısmıysa sizin kendi durumunuzu öğrenmeniz içindir.

DSM-5 içinde bulunduğu sınıf, sosyal fobinin ne olduğunu tanımlamak için oldukça yararlıdır. Sosyal fobi, bir anksiyete bozukluğudur. Sosyal kaygı bozukluğunu daha iyi anlayabilmek için öncelikle ANKSİYETE ne demek ona bakalım. Dilerseniz aşağıda bahsettiğim sosyal anksiyete bozukluğu testi olan Liebowitz Sosyal Fobi Testi çözebilirsiniz. Ayrıca yazımızın küçük bölümünde sosyal fobi ilaçları detayına girilmeden anlatılacak.

Sosyal fobi nedir sorusunun cevabını daha iyi anlayabilmek ve kendinizde böyle bir hastalığın olup olmadığını öğrenmek ister misiniz? Bunun için YAZININ SONUNDA YER ALAN ”SOSYAL FOBİ TESTİ”ni ÇÖZEBİLİRSİNİZ!

Sosyal Fobi Nedir?

Anksiyete, dilimize ‘kaygı’ olarak çevrilmiş. Anksiyeteyi tanımlayabilmek için kaygı terimi yeterli değil. Kaygıyla birlikte korku terimini de incelemek lazım. Korku, TDK’ya göre aynen şu demektir : ”Gerçek bir tehlikenin ya da bir tehlike olasılığının, düşüncesinin uyandırdığı kaygı duygusu.” Buradan şunu çıkartabiliriz:

  • Korku, sağlıklı bir duygudur.

Anksiyete, korkudan farklı olarak, GERÇEK BİR TEHLİKE-TEHLİKE OLASILIĞI OLMAKSIZIN duyulan kaygı duygusudur. Sosyal fobi, gerçek bir tehdit veya tehdit olasılığı olmadan, sosyal ortamlardan, sosyal ortamlardan bulunmaktan, sosyal ortamlarda bir birey olarak var olmaktan duyulan kaygıdır.

Eğer sosyal fobi hastasısıysanız yalnız değilsiniz! Yapılan bir araştırmaya göre sosyal fobinin yaşam boyu görülme olasılığı %10-15. (Kaynak1) Sosyal fobi nedir sorunun cevabına hastalığın semptomlarını öğrenerek devam edelim.

SOSYAL FOBİ BELİRTİLERİ

Sosyal anksiyete bozukluğu (SAB) bulunan kişi şu durumlarda gereksiz bir tasa içerisindedir:

  • Tanımadığı insanlarla karşılaşacağı ortamlarda bulunma
  • Başkalarının gözünde olacağı her türlü durum

Kişinin bu durumlardan çekinmesinin sebepleri vardır. Sosyal fobi hastalığının öz belirtileri bu düşüncelerdir. Kişi, böyle ortamlarda şu olayların başına geleceğini düşünür :

  • Küçük duruma düşeceğini
  • Utanç duyucu bir şekilde davranacağı
  • Aşağılanacağı

Düşünceleri genişletirsek, hastalığı bulunan kişi KIZARMAKTAN, KEKELEMEKTEN, TERLEMEKTEN, TİTREMEKTEN kaygı duyar. Bu olayları yaşayacağını, bunları diğer insanların göreceğini, bunların bir felakete yol açacağını ve değersizleşeceğini düşünür. Hasta, toplum önünde konuşmaktan, tanımadığı kişilerin bulunduğu ortamda yemek yemekten uzak durur. (Kaynak 1-2-4)

Sosyal kaygı bozukluğu hastası, yukarıdaki düşüncelerinin mantıksız olduğunu bilir. Bazı durumlarda kaygısına rağmen tasa duyduğu ortamlarda bulunabilir. Hastalık, zamanla ilerleyen bir yapıya sahiptir. Önceleri hafif olan belirtiler zamanla artar. Belirtiler, erken ve orta ergenlik çağlarında başlar. 25 yaşından sonra başlama olasılığı düşüktür. (Kaynak 1)

SOSYAL FOBİ TESTİ

Sosyal fobi tanısı için  Liebowitz Sosyal Fobi Testi yol gösterici olabilir. Ancak bu ölçekle kesin bir tanı koymak doğru değildir. Her insan kendine özgü belirtilerle gelir ve her insan kendine özel bir tanı yöntemine ihtiyaç duyar. Bunu da en iyi yapacak olan kişi bir uzmandır.

Liebowitz Sosyal Fobi Belirtileri Ölçeğini çözmek için yazının sonuna ulaşın!

SOSYAL FOBİ NEDİR? NASIL ANLAŞILIR?

Çevrenizde toplum içine çıkmaktan çekinen kişiler olabilir. Çocuğunuz misafirlerle, özellikle çok tanışmışlığı olmayan misafirlerle oturmaktan çekiniyor olabilir. Bunların hepsi sosyal fobiyi anlamak için ipuçları olabilir.

Eğer kendinizde böyle bir sorun olduğunu düşünüyorsanız bir düşünün. Tanımadığınız kişilerin bulunduğu bir yemek masasında yemek yemek sizin için zor mu? Gözlerinizi kapayıp iş yerinizde, sınıfınızda ya da başka bir kalabalık önünde konuşma yaptığınızı düşünün. Hisleriniz neler? Rahat mısınız? Sosyal fobi nedir? Kendinizde bu tür belirtileri mevcut mu?

Size ipuçları verebilecek olan bu bilgiler çok sağlıklı değildir. Belirtiler kısmında sayılan maddelerin hiçbiri size yoksa yahut günlük hayatınızda o tür belirtilerin etkisi yoksa şüphe edilecek bir durum yoktur. Daha sağlıklı bilgi için bir uzmana danışabilirsiniz.

Bunların yanı sıra yukarıdaki resme tıklayarak sosyal fobi testi çözebilirsiniz.

SOSYAL FOBİ NEDİR NEDENLERİ NELERDİR

SAB nedenleri arasında NET bir neden söylemek oldukça güç. Uzun bir zaman aralığında gelişen hastalığın birçok nedeni olabilir. Araştırmalarda saptanan nedenler şunlar:

1- Genetik Yatkınlık

2- Çevre tarafından öğrenilme

3- Kişinin mizaç özellikleri

Hastalığı olan kişi için yukarıdaki nedenlerden başka faktörlerde olabilir. Bu faktörleri öğrenerek sosyal fobi nedir sorumuzun başka bir cevabını vermiş olduk!

SOSYAL FOBİ TEDAVİSİ

SAB tedavi yöntemleri çok çeşitlidir. Birçok terapi şekli ve ilaç tedavisi uygulanabilir. Sosyal fobiden kurtulmak bazı yöntemlerle gerçekten çok kolay olabilir. Sosyal fobi tedavi yöntemlerinden biri olan hipnoterapi ile ilgili bir vaka sunumunda şunlar anlatılıyor:

  • Bir kamu kuruluşunda müdür olan 45 yaşında hasta personeliyle yaptığı toplantılardan ve onlarla konuşmaktan kaçınma eğilimindeymiş. Hasta iki farklı doktora başvurmuş. İkisi de farklı ilaçlar vermiş, hastanın ilaç kullanımına uyumu çok iyi olmamış ve hastanın belirtileri geçmemiş. Hasta 3 seans hipnoterapi sonrası tedavi olduğu sağlık kuruluşundaki doktorlar, asistanlar ve hemşireler karşısında bir konuşma yapmış. Tedavi sonrası 2 ay sonra olumlu geri dönüşlerde bulunmuş. Artık topluluk önünde konuşmaktan çekinmediğini ifade etmiş. (Kaynak 4)

Başka bir vaka sunumu ise şöyle:

  • 22 yaşında kadın üniversite öğrencisi insanlarla iletişime geçmekte zorluklar yaşıyor. Ayrıca tanımadığı insanlarla birlikte bulunacağı yemekhane, toplu taşıma gibi ortamlardan kaçınıyor. Yapılan EMDR tedavisi sonrası belirtilerinin önemli ölçüde azaldığı saptanmış. (Kaynak 3)

Yukarıda da anlatıldığı gibi sosyal fobi ilaçları dışında tedavide ek seçeneklerde mevcut.

SOSYAL FOBİ NASIL GEÇER

Bu sonuçlar ilaç tedavisi dışındaki uygulamalarında gayet başarılı olabileceğini gösteriyor.

Sosyal anksiyete bozukluğu tedavisinde SSRI grubu ilaçlar kullanılabilir. SSRI tedavisine alternatif olarak benzodiazepin grubundan birkaç ilaç daha kullanılabiliyor. Sosyal fobi ilaçları bunlarla da sınırlı değil. Ancak blogumuzda ilaç ismi paylaşmamayı kendimize ilke olarak belirledik.

Antidepresanların dışında kalp yetmezliği ve hipertansiyon tedavisinde kullanılan beta blokör grubuna dahil ilaçlarda sosyal fobi tedavisinde kullanılabilir. Artmış kalp hızını azaltarak etki gösterirler.

Sosyal fobi ilaçları tedavisi hakkında söylediklerim sadece bilgi amaçlıdır. Sizin için en iyisini doktorunuz bilir, doktorunuza danışmadan ilaç kullanmayınız. Sosyal fobi testi her ne kadar bilgi sağlasa da tanı amaçlı kullanılamaz.

Sosyal Fobi Nedir?

Her ne kadar sosyal fobi nedir sorusuna cevaplar versek de sizde bu hastalığın bulunup bulunmadığını internet ortamından öğrenmeniz imkansız.

Eğer sosyal fobi tedavisi ne kadar sürer diye soracak olursanız bunun net cevabını vermek imkansızdır. 

SOSYAL FOBİ KİTAP ÖNERİSİ

Sosyal fobi tedavi yöntemlerinden bahsetmişken kitaplardan bahsetmemek elbette olmaz. İlk önereceğim kitap, depresyona iyi gelen kitaplar adlı yazımın en gözde kitabı: İYİ HİSSETMEK. Depresyona iyi gelen kitapları tanıttığım yazıdaki tüm kitapları ayrıca okuyabilirsiniz.

Orada yazan kitapların hepsi insanı duygusal yönden güçlendirecek kitaplardır.

Sosyal fobiye özgü önereceğim bir diğer kitap, Dr. Ahmet Koyuncu’nun SOSYAL FOBİ GERÇEĞİ adlı kitabıdır. Bu kitaplar alanında uzman bilim adamları tarafından yazılmıştır. Ayrıca İYİ HİSSETMEK’le ilgili bilimsel araştırma sonuçları kitabın ilk sayfalarında bulunuyor. İyi hissetmek, iyi hissettiriyor! Sosyal fobiyi yenmek için kitap okumak en sağlıklı tedavi yöntemlerinden biridir. Özellikle uzman gözleminde kitap okumak.

psikopati testi

SOSYAL FOBİ NASIL YENİLİR?

Psikiyatrik hastalıklar arasında eş tanı (aynı anda birden çok hastalığın bulunması) yaygın görülür. Sosyal fobi ile diğer hastalıkların birlikte bulunma oranlarını araştıran Kessler ve arkadaşları sosyal fobinin majör depresyon, distimi (hafif depresyon denilebilir) ve bipolar bozukluk ile güçlü ilişkisini ortaya koymuş.

Araştırmalara göre SAB hastalarının %17’sinde majör depresyon, %13’ünde distimi, %5’inde ise bipolar bozukluk tespit edilmiş. Ülkemizde yapılan başka bir araştırmada ise (Kaynak 1) SAB hastalarında majör depresyon görülme oranı %10.4 bulunmuştur.(Kaynak 1)

Başka bir araştırmada ise, sosyal fobili bireyler ile sağlıklı kişilere ‘’Beck Depresyon Testi (çözmek için tıklayın)’’ uygulamışlar. Sonuçlar pek şaşırtıcı değil. Sosyal fobisi olan bireylerin ortalaması 20.3 iken sağlıklı bireylerin ortalaması 8.4. Bu makalede ayrıca ‘’Beck Anksiyete Ölçeği’’ ve ‘’Beck Umutsuzluk Ölçeği’’ uygulanmış. Sosyal fobili bireylerde anksiyete ölçeği ortalaması 26.1 iken sağlıklı kişilerde 10.5. Umutsuzluk ölçeği sonuçları ise sırayla şöyle: Sosyal fobili bireylerde : 9.2 , Sağlıklı bireylerde : 4.6. (Kaynak: 6)

Yapılan araştırma sonuçlarına baktığımızda, sosyal fobili bireylerde depresyon oranının çok yüksek olduğunu görüyoruz. Sosyal fobi, kişiyi yalnızlaştırarak depresyona sebep olabilir. Aynı zamanda diğer belirtileriyle de depresyona yol açabilir.

Sosyal fobisi bulunan kişilerin düşüncelerine baktığımızda bu tür sonuçların olmasına şaşırmamak lazım. Sosyal fobi, depresyon kadar önemsenmelidir. Beraberlikleri yüksek oranda olduğu için kişinin depresyonunun sebebi olarak belirlendiğinde, sosyal fobiyi tedavi etmek depresyonu ortadan kaldırabilir.

Depresyon hakkında daha fazla bilgi için DEPRESYON REHBERİni okuyabilirsiniz.

Sosyal fobi nedir sorumuzun cevaplarını bulduk. Şimdi SOSYAL FOBİ TESTİ çözebiliriz!

Sosyal Fobi Testi
Sosyal Fobi Testi

KAYNAKLAR

1- Zerrin Binbay, Ahmet Koyuncu ; Sosyal Anksiyete Bozukluğu ve Duygudurum Bozuklukları Birlikteliği ; Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2012;4(1):1-13 doi:10.5455/cap.20120401

2- Doç. Dr. Mehmet Z. SUNGUR ; Bilişsel-Davranışçı Yaklaşımlar ve Sosyal Fobi ; Klinik Psikiyatri 2000;Ek 2:27-32

3- Naci Olam, Aslıhan Okan, İbiloğlu,Dicle Üniversitesi, Psikiyatri Anabilim Dalı, Diyarbakır; SOSYAL FOBİNİN EMDR YÖNTEMİ İLE TEDAVİSİ: OLGU SUNUMU

4- Kenan Taştan, Halime Pınar Demiröz; Toplumsal Kaygı Bozukluğu (Sosyal Fobi) Tedavisinde Hipnoterapi Uygulaması: Vaka Sunumu ;

5- Dr. Ali ÖZGEN, Prof. Dr. Sunar BİRSÖZ ; Sosyal Anksiyete Bozukluğunun Farmakolojik Tedavisi; Klinik Psikiyatri 2000;Ek 2:22-26

6- Mustafa SOLMAZ, Kemal SAYAR, Ö. Akil ÖZER, Mücahit ÖZTÜRK, Burçin ACAR ; Sosyal Fobi Hastalarında Aleksitimi, Umutsuzluk ve Depresyon: Kontrollü Bir Çalışma ; KLİNİK PSİKİYATRİ 2000;3:235-241

2 thoughts on “Sosyal Fobi Nedir | Belirtileri | TESTİ ŞİMDİ ÇÖZ!

  1. Çok az da olsa sanırım bende de böyle bir sıkıntı var, sadece aşırı kalabalık ortamlarda kendimi rahatsız hissediyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir